Testosteron laten meten
Testosteron heeft een dagritme. Het is het hoogst in de vroege ochtend en zakt daarna. De referentiewaarden waarmee je uitslag wordt vergeleken zijn gebaseerd op afnames voor 10:00 uur. Het tijdstip van prikken bepaalt dus of je uitslag iets betekent.
Er zijn drie waarden die samen het beeld maken. Testosteron totaal is alles wat er in je bloed zit. Een groot deel daarvan is gebonden aan SHBG en daardoor niet beschikbaar voor je cellen. Vrij testosteron is het deel dat wel beschikbaar is, en dat is meestal de waarde die aansluit bij hoe je je voelt.
Twee mannen met hetzelfde totaal kunnen een heel verschillend vrij testosteron hebben, puur omdat hun SHBG verschilt. Alleen het totaal meten laat dat verschil onzichtbaar.
Waarom het tijdstip alles bepaalt
Prik je om 15:00 uur, dan meet je een dalwaarde en vergelijk je die met een referentie die op ochtendbloed is gemaakt. Je uitslag ziet er dan lager uit dan hij is. Vergelijk je die vervolgens met een tweede meting op weer een ander tijdstip, dan meet je vooral het verschil in klok.
Mario komt 's ochtends langs. Je hoeft niet vroeg naar een prikpost te reizen om op tijd te zijn, en bij een vervolgmeting plannen we hetzelfde tijdvak.
Ochtendafspraak voor testosteron
App even welk tijdvak je uitkomt, dan plan ik voor 10:00 uur in. Bij een tweede meting houd ik hetzelfde tijdstip aan, zodat je de twee naast elkaar kunt leggen.
Bereikbaar maandag tot en met zaterdag, 08:00 tot 18:00. Een afspraak staat meestal binnen een paar dagen.
Wanneer je dit laat meten
- Bij aanhoudende vermoeidheid, weinig motivatie of een lager libido.
- Als je herstel na training achterblijft terwijl je belasting niet is veranderd.
- Bij het opbouwen van een nulmeting voordat je iets in training of voeding verandert.
- Bij monitoring tijdens TRT. Zie de pagina over sport en prestatie.
- Bij hormoonherstel na het stoppen met anabolen, gemeten als reeks en niet als losse meting.
Wat er precies geprikt wordt
Vrij testosteron wordt berekend uit het totaal, SHBG en albumine. LH laat zien of het signaal vanuit de hypofyse klopt. Oestradiol hoort erbij omdat testosteron deels wordt omgezet.
Voorbereiding
Prik voor 10:00 uur. Train niet zwaar in de 48 uur ervoor. Slaap zoveel mogelijk je normale nacht, want een slechte nacht drukt je ochtendwaarde. Bij een vervolgmeting houd je hetzelfde tijdstip en dezelfde omstandigheden aan.
In welk pakket dit zit
Alleen deze marker laten meten kan ook. Totaal, SHBG en albumine worden dan samen bepaald, anders is vrij testosteron niet te berekenen. Ter oriëntatie: aanbieders met een prikpost vragen doorgaans 59 tot 69 euro voor een enkele marker, en dan reis je er zelf naartoe.
Dit zijn de echte bedragen. De labkosten zijn wat het lab rekent, zonder opslag doorgegeven. Er is geen doorgestreepte prijs en geen abonnement. Vul je adres in bij de prijscalculator voor het exacte totaal inclusief reiskosten.
Wat je uitslag betekent
Je krijgt de labreferentie en de streefwaarde die in de praktijk wordt aangehouden, met de kanttekening dat referentiebereiken voor testosteron breed zijn en over leeftijdsgroepen heen lopen. Een waarde aan de onderkant bij een man van dertig leest anders dan dezelfde waarde bij een man van zeventig.
Een lage uitslag toont geen aandoening aan. Wijzen je waarden en je klachten dezelfde kant op, dan is dat een reden om naar een arts te gaan. Mario Test schrijft niets voor en begeleidt geen behandeling.
Over het verschil tussen de labreferentie en een streefwaarde gaat dit artikel. Voel je je slecht terwijl je waarde binnen de referentie valt, lees dan dit artikel.
Veelgestelde vragen
Waarom moet testosteron voor 10:00 uur geprikt worden?
Omdat de referentiewaarden op ochtendafnames zijn gebaseerd.
Testosteron is het hoogst in de vroege ochtend en zakt over de dag. Later prikken geeft een lagere waarde die niet met de referentie te vergelijken is.
Wat is het verschil tussen totaal en vrij testosteron?
Totaal is alles, vrij is het deel dat je cellen kunnen gebruiken.
Het grootste deel is gebonden aan SHBG. Bij hetzelfde totaal kan het vrije deel flink verschillen, afhankelijk van je SHBG. Daarom worden ze samen bepaald.
Moet ik nuchter zijn?
Voor testosteron zelf niet.
Wel als er glucose, insuline of triglyceriden in hetzelfde panel zitten. Dan minimaal 8 uur niets eten.
Kan ik na een zware training prikken?
Beter niet.
Houd minstens 48 uur aan. Zware training beïnvloedt creatinekinase en kan het hormoonbeeld tijdelijk verschuiven.
Ik gebruik TRT. Hoe vaak meet ik?
Meestal elke drie tot zes maanden, en steeds op hetzelfde moment in je cyclus.
Naast testosteron houd je hematocriet, oestradiol, lipiden en de leverwaarden in de gaten. De TRT-panels zijn daarop ingericht. Dit is monitoring, geen begeleiding.
Meten jullie ook bij vrouwen?
Ja.
Testosteron speelt ook bij vrouwen een rol. Zie de pagina over vrouwen en hormonen voor de bredere set waarden en het juiste moment in je cyclus.
Let op: een bloedtest geeft je inzicht en richting. Hij toont een aandoening niet aan en sluit er ook geen uit. De uitslagen zijn bedoeld voor preventie en voor het volgen van verandering, niet als diagnose. Heb je klachten of waarden buiten de referentie, ga dan naar je huisarts.